आगामी ट्रम्प प्रशासनको सम्भावित पुनरागमनसँगै, ओबामा शासनकालमा झुठा राजनीतिक आश्रयका आधारमा अमेरिका प्रवेश गरेका हजारौं नेपाली आप्रवासीहरूले आफ्नो भविष्यप्रति पुनः त्रास अनुभव गरिरहेका छन्। राजनीतिक उत्पीडनको नाममा कानूनी स्थिति र पछि नागरिकता पाएका ती आप्रवासीहरू, ट्रम्पको नयाँ कार्यकालले फेरि “आप्रवासन धोखाधडी”लाई प्राथमिकता दिएर पहिल्यैदेखि थाँती रहेका मुद्दाहरूलाई सक्रिय रुपमा अघि बढाउने सम्भावना बढेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति पदको लागि पुनः उम्मेदवार भएका डोनाल्ड ट्रम्पले, उनको पुरानो नीति—झुठा विवरणका आधारमा नागरिकता पाएका आप्रवासीहरूको पहिचान र नागरिकता खारेज—लाई बलियो बनाउने सङ्केत दिएका छन्। ट्रम्प प्रशासनले पहिल्यै २०१७ मा नागरिकता खारेज (Denaturalization) गर्ने एक विशेष इकाई स्थापना गरेको थियो, जसले कुनै पनि प्रकारको आप्रवासन धोखाधडीलाई खोजेर नागरिकता खोस्ने नीति ल्याएको थियो। अब, ट्रम्पको पुनः आगमन भएमा, यस अभियानलाई नयाँ गति दिन सक्ने डर नेपाली समुदायमा व्याप्त छ।

ओबामा शासनकालमा भएको नेपालीहरूको आप्रवासन वृद्धिको कथा

ओबामा प्रशासनको पालामा, सन् २००८ देखि २०१६ सम्म, अमेरिकी नागरिकता तथा आप्रवासन सेवाले (USCIS) नेपाली नागरिकहरूको आश्रयका लागि आवेदनको उल्लेखनीय वृद्धिको सामना गरेको थियो। नेपालमा सन् २००६ मा गृहयुद्ध समाप्त भए पनि, धेरैले माओवादी विद्रोहीहरू वा सरकारद्वारा उत्पीडनको शिकार भएको भन्दै आश्रय मागेका थिए। तर, आप्रवासन विशेषज्ञहरूका अनुसार, तीमध्ये धेरैले आर्थिक कठिनाइका कारण अमेरिकामा राम्रो अवसर खोज्न चाहेका थिए। आर्थिक मन्दी, बेरोजगारी, र अस्थिर राजनीतिक अवस्थाका कारण धेरैले अमेरिकी जीवनको सपना देखेर राजनीतिक उत्पीडनको झुठो दाबी गरेका थिए।

“सही कथा बनाउनका लागि केहीलाई वकिलहरूले सहायता गरे, र धेरैले चिनजानका व्यक्तिहरूले पहिला पाएको आश्रय आधारमा आफ्नो कहानी बनाएका थिए,” क्वीन्स, न्युयोर्कका एक नेपाली आप्रवासी अगुवाले भने। “त्यो बेला अमेरिकी नीति यति कडा थिएन, र मानिसहरूलाई यो एउटा अवसरको झ्याल लाग्यो।”

नयाँ ट्रम्प प्रशासनको सम्भावित कठोर नीति

ट्रम्पको पुनरागमनसँगै, २०१७ मा सुरु गरिएको “Operation Janus” र “Operation Second Look” जस्ता नागरिकता खारेज अभियानलाई पुनः सशक्त बनाउने योजना रहेका छन्। यी अभियानहरूले पहिले देखि नै नेपालीहरूलाई झुठा विवरणका आधारमा पत्ता लगाउने प्रयास गरेका थिए। ट्रम्पले आफ्नो पुनः निर्वाचन अभियानको क्रममा, आप्रवासन नीति कडा पार्न र झुठा विवरण दिनेहरूको नागरिकता खारेज गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। यसले नेपाली समुदायलाई विशेष जोखिममा राख्न सक्छ, किनकि ओबामा प्रशासनको समयमा धेरैले कानूनी प्रक्रिया सहज पाउने आशामा असत्य विवरण दिएका थिए।

चिन्ताको कुरा के छ भने, ट्रम्प प्रशासनले यस पटक आप्रवासन धोखाधडीका बिरुद्ध अभियानलाई तीव्र रूपमा विस्तार गर्नसक्छ, र यसले नेपाली समुदायलाई उजागर हुने सम्भावना थप बढेको छ। पुराना विवरणहरू पुनः हेर्ने, झुठा दाबी पत्ता लगाउने, र त्यसको आधारमा कानूनी कार्यवाही सुरु गर्ने नीति अझ कडा हुने सम्भावना छ।

सामुदायिक डर र “उजागर हुने” भय

नेपाली आप्रवासीहरूको सानो र एकअर्कामा आश्रित समुदायमा ट्रम्पको पुनरागमनको हल्ला नै ठूलो डरको कारक बनेको छ। क्वीन्स, न्यूयोर्कका एक नेपाली व्यवसायीले भने, “अब पुराना साथीभाइहरूसँग खुलेर कुरा गर्न पनि डर लाग्न थालेको छ। कसैले रिसको झोकमा वा व्यक्तिगत फाइदाका लागि उजागर गरिदिए भने जीवनभरको मेहेनत खेर जान सक्छ।”

सामान्यतया, नेपाली आप्रवासीहरू आफ्ना संस्कृति र भेषभूषामा अडिग रहन खोज्छन्, तर आप्रवासनको कानूनी स्थिति सुरक्षाको कारण, पछिल्ला केही वर्षमा धेरैले आफ्नो सामाजिक जीवनमा समेत परिवर्तन ल्याएका छन्। कसैले आफूलाई समाजबाट अलग गर्न थालेका छन् भने कसैले परिवारसँगको सम्बन्धलाई कमजोर बनाउन थालेका छन्। यी सबैका पछाडि एउटै डर छ—कसैले आफ्नो असत्य विवरणको उजागर गरिदिन सक्छ र जीवनभरको अमेरिका सपना भताभुंग हुन सक्छ।

अमेरिकन नागरिकता खारेज भएपछि के हुन्छ?

यदि नयाँ ट्रम्प प्रशासनले नागरिकता खारेजको अभियानलाई पुनः अघि बढायो भने, प्रभावित नेपालीहरूको अवस्थालाई सम्झना गर्नैपर्ने हुन्छ। पहिले नागरिकता लिएकाहरूले झुठो विवरणका कारण कानूनी र आपराधिक मुद्दाको सामना गर्नसक्छन्। उनीहरूलाई पुनः अमेरिकाबाट देश निकाला गरिन सक्नेछ, र अमेरिकी नागरिकको रुपमा पाइने हक अधिकारहरू खारेज गरिनेछ। अझ, यस्तो अवस्थामा उनीहरूको पारिवारिक सम्बन्धमा पनि ठूलो असर पर्नसक्छ, किनकि धेरैले आफ्ना बालबालिका र श्रीमतीलाई पनि नागरिकता दिलाएका हुन्छन्।

अब के गर्ने?

वकिलहरू र आप्रवासी अधिकारकर्मीहरूले नेपालबाट आएका आप्रवासीहरूलाई सचेत गराउँदै, यदि तपाईंसँग झुठा विवरणका आधारमा नागरिकता लिएको शंका छ भने, तत्काल कानूनी सल्लाह लिनु उपयुक्त हुन्छ भनी सुझाएका छन्। कुनै पनि पुनः समीक्षा वा मुद्दा चल्ने सम्भावनाको सामना गर्न तयार रहन आग्रह गरिएको छ।

“तपाईं आफैंले सही कदम चाल्नुहोस् र आफ्नो कानूनी स्थिति स्पष्ट गर्नुहोस्,” शिकागोका वकिल बार्बरा मोलिनाले भने। “तर, यो एकदमै नाजुक स्थिति हो। सत्य भन्नु पनि सजिलो छैन, र यदि तपाईंसँग कानूनी सल्लाह छैन भने जोखिम अझै बढ्न सक्छ।”

समाप्तीमा

नेपालबाट अमेरिका प्रवेश गरेका, र ओबामा प्रशासनको समयमा राजनीतिक उत्पीडनको आश्रय पाएका नेपालीहरू ट्रम्पको सम्भावित पुनरागमनसँगै डर र चिन्ताको चपेटामा छन्। ट्रम्पले नागरिकता खारेज गर्ने नीति पुनः अघि बढाएमा, ओबामा कालखण्डको “आश्रय अवसर” अहिले “नागरिकता खारेजको खतरा” बन्न सक्छ।

“पहिलेको सबै कुरा अहिले उल्टिन सक्ने संकेत देखिएको छ,” न्युयोर्कका एक नेपाली रेस्टुराँ व्यवसायीले भने। “अमेरिकाको सपना थियो, तर अहिले त्यो एउटा दुःस्वप्न बन्न सक्ने खतरा छ।”